စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ ေပၚေပါက္လာေရးအတြက္ မည္သို႔ေဆာင္ရြက္မည္ကို အေမရိကန္အစိုးရက ေဒသတြင္းႏိုင္ငံမ်ား အပါအ၀င္ ၎၏ မိတ္ေဆြ၊ မဟာမိတ္မ်ားႏွင့္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေဆြးေႏြးမႈမ်ား စတင္ေနၿပီဟု အေမရိကန္ အမ်ိဳးသား လံုၿခံဳေရး ေကာင္စီ လက္ေထာက္ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ မစၥတာ ဘင္ဂ်မင္ ခ်န္း က အတည္ျပဳ ေျပာၾကားခဲ့သည္။
လြန္ခဲ့သည့္ ၂၂ ႏွစ္ ကာလအတြင္း စစ္အစိုးရက စနစ္တက်ႏွင့္ က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားစြာ အတြက္ ႏိုင္ငံ တကာက ထပ္ခါတလည္းလည္း ျပစ္တင္ေ၀ဖန္ခဲ့သည္။ ထိုျပစ္တင္ေ၀ဖန္မႈမ်ားကို ျငင္းပယ္ခဲ့ေသာ စစ္အစိုးရေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊ အား အဓိကပစ္မွတ္ထားသည့္ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္အေပၚေထာက္ခံသည့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကိုသမၼတ အိုးဘားမား အစိုးရအေနႏွင့္ ကာလ အေတာ္ၾကာကတည္းက ခ်မွတ္ခဲ့သင့္သည္။
သို႔ရာတြင္ ကယ္လီဖိုးနီးယား လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဒိုင္ယန္ ဖိန္းစတိန္း ဦးေဆာင္သည့္ ဒီမိုကရက္ႏွင့္ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ အထက္ လႊတ္ေတာ္ အမတ္ ၃၂ ဦးက ကုလသမဂၢ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္ဖြဲ႔စည္းေရးကို ေထာက္ခံသင့္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဟီလာရီ ကလင္တန္ထံသို႔ ဇူလိုင္ ၃၀ ရက္ေန႔၌ စာေရးတိုက္တြန္းၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွသာ အေမရိကန္အစိုးရက ယင္း ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ခ်ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
၁၉၈၈ ခုႏွစ္မွစတင္၍ က်ဴးလြန္ခဲ့ေသာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားႏွင့္ ယင္းက်ဴးလြန္မႈမ်ားအတြက္ စစ္အစိုးရ အေနႏွင့္ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈမွ လံုး၀ ကင္းလြတ္ခြင့္ရေနသည့္အေပၚ ျပည္ပအေျခစိုက္သတင္းဌာနမ်ား အပါအ၀င္ ျပည္တြင္း ျပည္ပရွိ ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုမ်ားက အဆက္မျပတ္ အစီရင္ခံတင္ျပခဲ့ၾကသည္။
စစ္အစိုးရသည္ ကေလးသူငယ္မ်ားကို စစ္သားအျဖစ္ အဓမၼ စုေဆာင္းခဲ့သည့္အျပင္ တိုင္းရင္းသား ေဒသမ်ားရွိ ေက်းရြာ ေထာင္ ေပါင္းမ်ားစြာကိုလည္း ဖ်က္ဆီးပစ္ခဲ့သည္။ အက်ိဳးဆက္အျဖစ္ ေဒသခံျပည္သူမ်ားမွာ ေတာေတာင္မ်ားထဲႏွင့္ အိမ္နီးခ်င္း ထိုင္း ႏုိင္ငံတြင္ လံုၿခံဳေရးအတြက္ ခိုလႈံခဲ့ၾကရသည္။ ထို႔အျပင္ စစ္အစိုးရစစ္တပ္က အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား အဓမၼျပဳက်င့္မႈကို လက္နက္ သဖြယ္ အသံုးျပဳျခင္း၊ ဥပေဒမဲ့ သတ္ျဖတ္ျခင္း၊ စစ္တပ္ စီမံကိန္းမ်ားအတြက္ အဓမၼ လုပ္အားေပး ခိုင္းေစျခင္း၊ လက္နက္ကိုင္ တိုင္းရင္းသား အင္အားစုမ်ားအား စစ္ဆင္ရာ၌ အရပ္သားမ်ားကို “မိုင္းရွင္းကိရိယာ” အျဖစ္ အသံုးျပဳျခင္း စသည္တို႔ကိုလည္း က်ဴးလြန္ခဲ့သည္။
စစ္အစိုးကို ေထာက္ခံသည့္ ျပည္သူ႔စစ္ လူရမ္းကားမ်ားသည္ စစ္အစိုးရက ၎ႏွင့္ သေဘာထားကြဲလြဲသူမ်ားကို ႏိွမ္နင္းသည့္ အခါတိုင္း ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေလ့ ရွိၾကသည္။ ဤျဖစ္ရပ္မ်ားကို ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ဒီပဲယင္း အရပ္တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ယာဥ္တန္း တိုက္ခုိက္ခံရမႈႏွင့္ သံဃာေတာ္မ်ား ဦးေဆာင္သည့္ ၂၀၀၇ ဆႏၵျပပြဲမ်ား အတြင္း ေတြ႔ႏိုင္သည္။
မတ္လတြင္ က်င္းပေသာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ ပံုမွန္ အစည္းအေ၀းတခု၌ ျမန္မာႏိုင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္ ေသာမတ္စ္ အိုေဟး ကင္တာနာ က ျမန္မာစစ္အစိုးရအေနႏွင့္ စစ္ရာဇ၀တ္မႈမ်ားႏွင့္ လူသား မ်ိဳးႏြယ္အေပၚ က်ဴးလြန္သည့္ ရာဇ၀တ္မႈမ်ား က်ဴးလြန္ျခင္းရွိမရွိ စစ္ေဆးရန္အတြက္ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္တရပ္ ဖြဲ႔စည္း ႏိုင္ေရး အေပၚ ကုလသမဂၢအေနႏွင့္ စဥ္းစားသင့္ေၾကာင္း တရား၀င္ တိုက္တြန္းခဲ့သည္။
“ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ စနစ္တက်က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ မႈမ်ားစြာႏွင့္ ယင္း က်ဴးလြန္မႈမ်ားအေပၚ စစ္အစိုးရက အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈ မရွိေၾကာင္း၊ ယင္းသို႔ အေရးယူမႈမရွိသည္ကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ လူ႔ အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို စစ္အစိုးရက မူဝါဒတရပ္ခ်မွတ္၍ က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္အျပင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ စစ္တပ္ ႏွင့္ တရားေရး အာဏာပိုင္မ်ား ပါ၀င္ ပတ္သက္မႈ ရွိသည္ကို ညြန္ျပရာ ေရာက္ေပသည္”ဟု ကင္တာနာ က ဆိုခဲ့သည္။
၁၉၉၀ ခုႏွစ္ အေစာပိုင္းကာလမ်ားကတည္းက စတင္ထုတ္ေ၀ခဲ့ေသာ ကုလသမဂၢ အစီရင္ခံစာမ်ားတြင္ စစ္အစိုးရ၏ လူ႔အခြင့္ အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို စဥ္ဆက္မျပတ္ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပခဲ့ၾကခ်ည္းသာ ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ုိင္း အထူးသျဖင့္ ကုလသမဂၢ၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ဥေရာပသမဂၢ ႏွင့္ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားအတြင္း ျမန္မာ့အေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဘံုသေဘာထားခ်မွတ္ရာတြင္ စုစည္းညီညြတ္မႈ အားနည္းသျဖင့္ ျမန္မာျပည္သူတို႔၏ အေျခအေနမွာ ဆယ္စုႏွစ္ ႏွစ္ခု ေက်ာ္လာ သည့္တိုင္ တိုးတက္လာျခင္း မရွိေသးေခ်။
ၿပီးခဲ့သည့္ကာလမ်ားအတြင္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာမွ စစ္အစိုးရအေပၚခ်မွတ္ထားသည့္ ဒဏ္ခတ္ အေရးယူမႈမ်ားႏွင့္ စစ္အစိုးရႏွင့္ ထိေတြ႔ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ေအာင္ျမင္မႈမရွိသည္ကို ျပန္လည္သံုးသပ္၍ သမၼတ အိုဘားမား အစိုးရက ေပ်ာ့ေပ်ာင္းသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ မူဝါဒအသစ္ကို ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ ဤမူဝါဒအသစ္သည္ စစ္အစိုးရႏွင့္ ထိေတြ႔ဆက္ဆံမႈ ျမႇင့္တင္ေရးႏွင့္ စစ္အစိုးရအေပၚ ခ်မွတ္ထားသည့္ စီးပြားေရးအရ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈမ်ားအား ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းသြားေရးတို႔ိကုိ ေပါင္းစပ္ထားသည့္ မူ၀ါဒျဖစ္သည္။
သို႔ရာတြင္ ယင္းမူဝါဒအသစ္က မည္သည့္ရလဒ္မွ် မစြမ္းေဆာင္ႏိုင္သျဖင့္ အစီအစဥ္ရွိၿပီးျဖစ္သည့္အတိုင္း အေမရိကန္ အစုိးရက ယခုကဲ့သို႔ ပိုမိုျပင္းထန္ေသာ အေရးယူမႈကို ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖစ္သည္။
ၿဗိတိန္၊ ၾသစေၾတးလ်၊ ခ်က္ႏွင့္ ဆလိုဗက္ကီးယား ႏိုင္ငံမ်ားကလည္း ကုလသမဂၢ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္ ဖြဲ႔စည္းေရးကို ေထာက္ခံၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ယခုအခ်ိန္၌ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု လိုအပ္ေနသည္မွာ ကေနဒါ၊ ဥေရာသမဂၢ အဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံ အားလံုးႏွင့္ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ား၏ ေထာက္ခံမႈပင္ျဖစ္သည္။ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္ ဖြဲ႔စည္းေရးအေပၚ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ား၏ ေထာက္ခံမႈမွာ ျဖစ္ႏိုင္ေခ် နည္းလွသည္။
စစ္အစိုးရ က်ဴးလြန္သည့္ ရာဇဝတ္မႈမ်ားမွာ ႏိုင္ငံတခု၏ ျပည္တြင္းေရးကိစၥမွ်သာ မဟုတ္။ ယင္းရာဇဝတ္မႈမ်ားသည္ တရားမွ်တမႈ အတြက္ ႏိုင္ငံတကာသို႔ တင္ျပခြင့္မရေသာ အဖိႏွိပ္ခံ ျမန္မာျပည္သူလူထုေပၚ စာနာေထာက္ထားသင့္သည့္ ယဥ္ေက်းေသာ ကမၻာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္းႏွင့္ သက္ဆိုင္သည့္ အရာမ်ားလည္း ျဖစ္ေပသည္။
A Good Move by Washington ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆို ေဖာ္ျပသည္။
Set as favorite
Bookmark
Email this
Hits: 5168
Comments (0)
Write comment
| < Prev | Next > |
|---|
